Ząbkowanie jest trudnym czasem zarówno dla dziecka, jak i rodziców. Wiąże się z silnym uczuciem swędzenia, a także z bólem, z którym dziecko nie potrafi sobie poradzić. Jak wspomóc je w tym czasie? Jakie są dobre sposoby na bolesne ząbkowanie?
- Kiedy dzieci zaczynają ząbkować?
- Gryzak dla ząbkującego dziecka
- Masaż dziąseł dla dziecka
- Żele dla dzieci ząbkujących
- Jakie jedzenie i picie dla ząbkującego dziecka?
Kiedy dzieci zaczynają ząbkować?
Nie ma tutaj bezwzględnej reguły, ponieważ jest to kwestia bardzo indywidualna. Zazwyczaj jest tak, że zaczyna się to około 5–6 miesiąca życia, a wszystkie mleczaki wyrastają mniej więcej do wieku około 2,5 lat. Oczywiście nie jest to normą — u niektórych dzieci pierwsze zęby mogą pojawiać się wcześniej, bądź trochę później. Jeżeli jednak widzimy, że dziecko zaczyna wkładać rączki i różne przedmioty do buzi, do tego obficie się ślini, oznacza to, że swędzą go dziąsła i stara się jakoś sobie z tym poradzić. To także początek ząbkowania. Warto również zwrócić uwagę na nagłe zmiany nastroju malucha — płaczliwość i podrażnienie często towarzyszą pierwszym zębom, podobnie jak niewielkie pogorszenie apetytu.
Gryzak dla ząbkującego dziecka
Gdy maluchy zaczynają ząbkować, wiąże się to ze sporą niewygodą, z którą jakoś muszą sobie poradzić. Najczęściej objawia się to poprzez wkładanie do buzi wszystkiego, co znajdzie się w zasięgu rączek dziecka, niezależnie od tego, czy będą to jego paluszki, palce rodziców, ubrania, zabawki czy jakakolwiek inna rzecz. Można temu zaradzić i pomóc dziecku, przez podanie mu specjalnego gryzaka, przeznaczonego dla ząbkujących dzieci.
Gryzak wypełniony specjalnym żelem należy przed podaniem schłodzić w lodówce, dzięki czemu ukoi on ból maluszka. Chłód działa miejscowo znieczulająco na dziąsła, zmniejszając uczucie pieczenia i obrzęk. Warto wybierać gryzaki z różnymi fakturami — gładkie powierzchnie, wypustki, rowki — bo każde dziecko preferuje inną formę. Niektóre gryzaki mają dodatkowe elementy stymulujące, które pomagają masować dziąsła w różnych miejscach. Zawsze należy sprawdzić, czy produkt jest wolny od BPA i wykonany z bezpiecznych materiałów, które można regularnie myć i dezynfekować.
Masaż dziąseł dla dziecka
Masaż dziąseł to kolejny sposób na poradzenie sobie z bolesnym ząbkowaniem, a rodzice mogą je wykonać w prosty sposób. Przed rozpoczęciem należy oczywiście dokładnie umyć dłonie, a następnie palcem wskazującym masować dziąsła maluszka. Ruch powinien być delikatny, okrężny i równomierny — unikamy zbyt mocnego nacisku, który mógłby dodatkowo podrażnić już wrażliwe tkanki.
Można przy tej okazji, dla dodatkowego złagodzenia bólu, użyć kawałka lodu owiniętego w czystą szmatkę, którą przesuwa się po dziąsłach, delikatnie masując. Alternatywnie sprawdza się wilgotna gazik schłodzona w lodówce — jej struktura pozwala na precyzyjne dotarcie do najbardziej opuchniętych miejsc. Masaż najlepiej wykonywać kilka razy dziennie, szczególnie przed karmieniem, gdy dziecko jest spokojniejsze. Regularne powtarzanie tej czynności nie tylko łagodzi dyskomfort, ale też oswaja maluszka z dotykiem w obrębie jamy ustnej, co ułatwi później wprowadzenie szczoteczki do zębów.
Żele dla dzieci ząbkujących
W aptece można znaleźć również specjalne preparaty, które mają pomóc w okresie ząbkowania u dzieci. Mają one przede wszystkim działanie przeciwbólowe, choć niestety nie długotrwałe, więc jest to rozwiązanie na chwilę — zazwyczaj efekt utrzymuje się od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Dodatkowo nie należy ich podawać zbyt często i należy stosować się do wyraźnych wskazań zawartych w ulotce, aby uniknąć przedawkowania.
Mimo wszystko mogą być pomocne przy usypianiu dziecka, by mogło ono zasnąć bez bólu. Dostępne są zarówno preparaty o składzie naturalnym (np. z rumiankiem, szałwią), jak i żele zawierające lidokainę czy choline salicylate — te ostatnie wymagają szczególnej ostrożności i powinny być stosowane tylko po konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem żelu warto sprawdzić, czy dziecko nie wykazuje alergii na którykolwiek ze składników. Pamiętajmy też, że żel nie zastępuje innych metod łagodzenia bólu — najlepsze efekty daje połączenie kilku sposobów jednocześnie.
Jakie jedzenie i picie dla ząbkującego dziecka?
Jeżeli dziecko zaczyna ząbkować, zazwyczaj jest to jeszcze czas, gdy nie spożywa ono pokarmów stałych. W późniejszym okresie, gdy rzeczywiście je ono już to, co inni, warto wtedy pomyśleć o powrocie do gładkich papek. Nie ma wtedy potrzeby, by dziecko je gryzło bolącymi dziąsłami. Papki powinny mieć aksamitną konsystencję, bez twardych grudek — można je dodatkowo schłodzić, co przyniesie ulgę opuchniętym dziąsłom.
Niektóre dzieci w tym okresie odmawiają jedzenia ze względu na dyskomfort — wtedy pomocne są chłodne puree owocowe lub jogurty naturalne podawane prosto z lodówki. Warto unikać pokarmów kwaśnych (np. cytrusów), które mogą dodatkowo drażnić wrażliwe dziąsła. Jeśli maluch już gryzie, można podać mu schłodzony kawałek marchewki lub jabłka w specjalnym siateczkowym uchwycie, który zapobiega zadławieniu.
Warto też pamiętać, że okres ząbkowania wiąże się z obfitym ślinieniem, przez co dziecko narażone jest na odwodnienie. Należy więc pilnować, by maluch dużo pił, najlepiej wody czy herbatek, które będą wcześniej schłodzone, przez co przyjmą formę kompresu. Podawanie płynów w małych porcjach, ale częściej, pozwala utrzymać odpowiedni poziom nawodnienia bez obciążania żołądka. Unikajmy soków owocowych — ich kwasowość i zawartość cukru mogą negatywnie wpłynąć na już podrażnione dziąsła i osłabioną w tym czasie odporność dziecka.
